>
Uzak diyarlardan birinde bir FClkede, yemyesil tepelerin
arasinda, kisin bembeyaz bir kar ortusu ile, baharda
rengarenk kir cicekleri ile kaplanan bir vadi vardi.
Ortasindan kucuk bir irmagin gectigi bu vadi "Buyulu
Vadi" olarak anilirdi. Ona bu adi veren ise, vadideki
ilginc bir dukkan ile, bu dukkanda yasananlardi. Unu
ulkenin dort bir yanina yayilmis olan dukkanin
Her yerde oldugu gibi bu dukkanda da almak istediginiz
seyin bir bedeli vardi. Bu bedelin ne olacagi, dukkan sahibiyle
yaptiginiz pazarlik sonucunda ortaya cikardi. Ancak, Buyu
dukkani'nda maddi bedellerin hic bir hukmu yoktu. Bazi musteriler birseye
sahip olmak icin denebilecek tek bedelin para olabilecegi dusuncesiyle,
cepleri kabarik gelirlerdi. Oysa burada yapilan pazarliklar,
gunluk yasamdakilerden biraz farkli olur ve pek cok musteriyi
Kis mevsiminin bu soguk gununde epeyce usumus,yorgun dusmus olmaliydi.
Kapinin onune gelinceye kadar,gozlerini hic ayirmadan izledi onu. Iyice
kabartti. Uc basamakla cikilan, ahsap zeminli verandadaki ayakseslerini
ve onlara eslik eden gicirtiyi duymaktan cok hoslanirdi. Bekledigi
kisinin ayak sesleri ikinci basamakta kesildi. Musteri calmadan,
kapiyi acmamayi prensip edinmisti yasli adam.
Cunku, hemen herkes o kapinin onunde durup, bir kez
daha dusunurdu. Kapiyi calmaktan vazgecip donenler, az da olsa
O gun de ayni seyi yapti. Sonunda kapi calindi.
"Ununuzu duyunca cok uzaklardan kalkip geldim buraya... Istedigim
seyi, bir tek sizin dukkaninizda bulabilecegimi soylediler. Karsiliginda
ne isterseniz vermeye hazirim."
"Istediginiz seyin ne oldugunu ogrenebilir miyim ?"
"Bakin, ben elli bes yasindayim. Yani yolun yarisini
geceli cok oldu. Soylemeye dilim varmiyor ama yolun sonuna
yaklastim galiba. Bu gercege tahammulum yok. Ben bugune
kadarki hayatimi geri istiyorum. Mumkun mu ?"
"Elbette mumkun. Biliyorsunuz, dukkanimda her sey
mevcut. Ancak tam olarak ne istediginizi anlayabilmem icin, bana
geri istediginiz hayatinizi biraz anlatabilir misiniz?"
Dukkan sahibinin sordugu soru, musteriyi ic dunyasina
dondurmustu. Gozunun onunden gecen sahnelerin kendi yasamina ait
oldugunu kabul etmek icin kendini zorluyordu. Butun goruntuler,
bir kargasa ve telas icinde birbirlerine karisarak gecip gittiler ve
issiz bir huzun biraktilar ..
Huznunun yuzune yansimasina engel olamayan musteri, yasli
saticinin sorusu karsisinda ancak sunlari soyleyebildi:
"Gecmis yasamimda bircok hata yaptim. Bunlar icin pismanlik
Yanlis kararlar verdim, kayiplara ugradim. Zamani hovardaca
Bir gun bir de baktim ki, hayat yanimdan gecip gidiyor.
Panige kapildim ve bir care aramaya basladim. Dostlarimla
Beni teselli edip derdimi unutturmaya calisanlar da oldu, yardim
Ama hicbiri kar etmedi. Kendimi cok mutsuz hissediyordum.
Derken,bir gun birisi bana sizden ve Buyu Dukkani'ndan soz etti. Bunu
duymaz sanki icimde bir isik yandi. Buyuk bir umutla hemen yollara dusup
size geldim. Kendimi cok caresiz hissediyorum. Lutfen elli bes yilimi
"Yani, siz pismanlik duydugunuz hayatinizi yeniden yasamak mi
"Elbette hayir. Soylemek istedigim bu degil. Ben yalnizca
kaybettigim yillarimi geri istiyorum. Eger bir sansim daha olursa ayni
hatalari tekrarlamayacagim."
"Herhalde bunu cok istiyorsunuz."
"Evet, hem de her seyimi verecek kadar."
"Peki, benim size verecegim elli bes yilin karsiliginda siz bana
"Sanki bunun icin herseyden vazgecmeye hazir gibisiniz."
"Hic kuskunuz olmasin. Su anda sahip oldugum herseyden
vazgecebilirim. Yeter ki geride biraktigim yillarimi bana geri
Yasli adam, ellerini sakallarinda dolastirirken,kendini sallanan
koltugunun devinimlerine birakmisti. Bir sure dusundu.
Musterisinin, sabirsizlikla, pazarligin bitmesini beklediginden emindi.
dukkanina gelen kisiler, genellikle bir an once istediklerini alip gitmek
icin acele ederlerdi. Bu nedenle, yasli adam,pazarligin basindaki
dusunce yolculuklarinda yalniz kalirdi. Su anda da, sessizligin yalnizca
kendi isine yaradigini biliyordu. Koltugu ile birlikte one dogru
egilerek musterisinin gozlerinin icine bakti ve agir agir konusmaya
"Beyefendi, her ne kadar siz elli bes yil karsiliginda bana
herseyinizi vermeye hazir olsaniz da, ben sizden bir tek sey isteyecegim."
"Dileyin benden ne dilerseniz."
"Belleginizi dedim...Elli bes yilin yasantisini icinde barindiran
"Ah evet anladim. Ilginc bir bedel... Kabul ediyorum.Tamam alin
"Neden olmayayim? Elli bes yil kazanacagim."
"Belleginizi, icindeki her seyle birlikte bu dukkanda birakip
gideceksiniz. Elli bes yilin tek bir anini hatirlamayacaksiniz.
Buraya neden geldiginizi bile ..."
"Daha iyi ya! Her seye yeniden baslayacagim. Zaten
gecmisi hatirlamak istemiyorum ki!"
"O halde, korkarim elli bes yil sonra buraya tekrar
gelirsiniz. Tabii o zaman benim yerime,bir baskasi size yardimci
"Hayir hayir... Emin olun ki, su dakika bellegimi size birakip elli
bes yilimi geri alacagim ve dukkaninizi, bir daha donmemek uzere terk
edecegim. Ve yine soz veriyorum, su ana kadar yaptigim hatalarin
hic birini tekrar etmeyecegim."
"Isterseniz baska sozler vermeyin. Cunku, az sonra,
belleginizle birlikte butun hepsini burada birakip gideceksiniz."
Yasli adamin son sozleri, musterinin duraklamasina
neden olmustu. Bu sozlerin anlamini kavrayabilmek icin birkac
saniye dusunmek zorunda kaldi.
"Nasil yani? Buradan ciktigimda hicbir sey hatirlamayacak
miyim? Sizinle konustuklarimizi bile, oyle mi?"
...................................
"Yani hicbir seyi mi ? Buraya neden geldigimi, sizin kim
Yasli adam, su anda pazarligin sonuna geldiklerini hissediyordu.
Karsisinda oturan musterinin yuzunde gordugu aydinlanma, pazarlik
sahnelerinin en hoslandigi goruntusuydu. Son sozleri musterisinin
soylemesini istedigi icin bir sure sessiz kaldi ve bekledi.
Bu seferki sessizligin, musterisinin isine yaradigindan emindi. Onun
yuzunun ortasinda parlayan gozbebekleri, yasli satici
icin, sessizligin icinden cikacak sesli bir coskunun habercisi gibiydi ..
Gercekten de, konusmaya baslayan musterisi onu
"Sanirim ne demek istediginizi simdi anliyorum. Eger ellibes yilin
bedeli bu ise, pes ediyorum. Bellegimden vazgecemem. Bu neye
benziyor biliyor musunuz? Bir kadinin, cok istedigi bir tokayi, saclari
karsiliginda satin almasina... Cok ilginc bir insansiniz.
bana,Buyu Dukkani'ndan almak istedigimden cok farkli bir seyle cikacagimi
soylemislerdi de inanmamistim. Ben, bugune kadar ki yasamimi
almak icin gelmistim, ancak bugunden sonraki yasamimi alip gidiyorum.
"Bir sey degil. Guzel bir pazarlikti. Hosca kalin."
Yasli adam, musterisini gozden kaybolana dek gulumseyerek
izlerken, aklindan Santayana'nin bir sozu geciyordu:
"Gecmisi hatirlamayanlar, onu bir kez daha yasamak
Yaziyi bize
gonderen Muzaaffer Aktasa tesekkurler.