|
TRABZON'DA KÜLTÜR
Karadeniz'in hırçın dalgaları vurdukça Trabzon
sahillerine, yeşilin tüm güzellikleri içinde yaşayan insanımız,
 dağlarında
sert esen rüzgarlarını arkasına alarak, yaylaların kış yanlızlığından
yaz coşkusuna dönüştüğü zamanda bir de horona kalktımı kadınlı
kızanlı, çocuklu, dedeli, neneli, seyreyle sen o zaman "cümbüş"ü.
Yaylanın soğuk suyu bağrımızı ne kadar delerse delsin, kemençenin sesi
de ayrı bir serinliktir bizim için. Horondaki ahenk, türküdeki sevgi,
yayla düzündeki çiçek, peştemaldaki renk, çemberdeki nakış, cepkendeki
dikiş, hele o gözlerdeki bakış daha anlamldır bizde... Kimi "Paris'te
Son Tango"yu bilir... Bilmez ki Kadırga'da horon sonsuzdur... Doğa ile
insanın el ele tutuştuğu andır horon... Bir halkadır. Sevgi halkasıdır
horon... Dağda da düzde de... Salonda da, sokakta da oynanır horon.
Bitmez bir coşkudur... Sönmez bir ateştir... Gün doğanda başlar, gün
batanda biter... Hayat devam eder. Balıkçı kürek çeker, hamsi ağa
takılır, mısır koçandan ayrılır, tütün dama dizilir, çay yaprağı
kırılır, karayemiş salkım saçak, fındık harmana serilir, kızlar
süslenir, oğlanlar damat traşı olur, kızılağaç yaprak açar , istiriç
yaprak döker , kardelenler boyun uzatır , vargitler hüzünlenir ama
horon bitmez,
 horon
halkası küçülmez, büyür büyür büyür, tüm Trabzon'u, Karadeniz'i, ,
Türkiye'yi oradan da tüm insanlığı sarar... Sevgi ile, coşku ile... !
YERLEŞIK KENT KÜLTÜRÜ
Bilinen tarihi geçmişi en az 4000 yıl öncesine dayanan Trabzon, konumu
itibariyle tarihin bütün evrelerinde tüm dünyanın ilgisini çekmiş
ender kentlerden biridir. Coğrafi önemi, tam bir geçiş noktasında
bulunması, değişik medeniyetlere ev sahipliği yapması Trabzon'u önemli
kılan etkenlerin başında gelmektedir.
 Böylesine
köklü geçmişe sahip bir kentin kültürel hayatı da renkli olmak
zorundadır. Bir kere Trabzon bildiğimiz 'kent kültürü'nü yüzyıllardan
bu yana bünyesinde yaşatmaktadır. Ticari ve idari merkez olarak
Trabzon'da yüzyılların ötesinden bu yana kurulu bulunan eğitim -kültür
-ticaret merkezlerinin varlığı kentin etrafıyla birlikte canlı ve
süregelen bir kültürel birikime sahip olduğunun göstergesidir.
Büyük Türk Imparatoru Fatih Sultan Mehmet'in Trabzon'u 1461 tarihinde
fethinden sonra daha da gelişen Trabzon'da kültür kurumlarının
varlıklarına bir çok tarihi belgede rastlamamız mümkündür.
Cumhuriyetin ilanından sonra Mustafa Kemal
 Atatürk'ün
"Halkı zeki, üretken, girişimci ve çalışkan" olarak nitelendirdiği
Trabzon'da çok gayretli çalışmalar yapılmış, eğitim ve kültür
hareketlerine büyük önem verilmiştir.
Dünyaca ünlü gezginlerin ziyaret ettiği Trabzon, yüzyıllar boyunca,
bütün dünyanın ilgisini çekmiştir. Ksenophon' dan, Evliya Çelebi'ye,
Fallmerayer' den, Frunze'ye kadar yüzlerce seyyahın ziyaret edip
düşüncelerini tarihe birer belge olarak aktardıkları "seyahatnamelerde"ki
ana buluşma noktası "gizemli doğası, coğrafi konumu, Ortaasya,
Kafkasya, Uzakdoğu, Ortadoğu'nun Istanbul ve Avrupa ile ilişkisinde
önemli bir ticaret ve kültür merkezi" oluşundan kaynaklanan
 kentin
vazgeçilmezliğidir.
Bugün modern dünyanın yeniden keşfettiği ve değer verdiği Trabzon'da
eğitim ve kültür kuruluşlarının yoğunluğunun yanısıra sivil toplum
kuruluşlarının da kültürel çabaları ayrı zenginlik kaynağı olarak
kentin renkli kimliğinin bir göstergesi olarak karşımızda durmaktadır.
 Görsel
sanatlardaki yoğunluğun yanısıra, tiyatro, sinema, müzik, plastik
sanatlar, edebiyat, karikatür, basın yayın, radyo-tv kuruluşlarının
varlığı, kültürümüzün birer parçası olarak hizmetlerini
sürdürmektedir. Trabzon basını Türkiye genelinde isim yapmış gazeteci
ve yazarları yetiştirmekle kalmamış, aynı zamanda ulusal medyanın
günlük gazetelerinin basıldığı en son teknoloji ile donatılmış
matbaalarının da ilimizde faaliyet gösterecek kadar zenginliğe
ulaşmıştır.
 Geçen
yüzyılın başından beri mahalli gazeteciliğin merkezlerinden biri olan
Trabzon'da gerek Milli Mücadele dönemlerinde, gerekse daha sonraki
yıllarda ve halen günümüzde de sürdürülen günlük gazete yayını gerçek
bir kültür merkezi olmaya hak kazanmış bir kentin zenginliklerinden
biri olarak karşımıza çıkmaktadır.
Zengin bir tiyatro tarihine sahip Trabzon'da 18. yüzyılın ikinci
yarısından itibaren "şehir tiyatrosu" bulunduğunu bilmekteyiz.
Trabzon'un kültürel yapısında önemli bir yer tutan amatör spor
kulüplerinin sporun yanısıra kültürel faaliyetlerde de bulunduğu,
amatör tiyatro toplulukları, Türk Sanat Müziği ve Türk Halk Müziği
koroları kurduklarını ve faal olarak bu dalda hizmet verdiklerini de
belgelerde görmekteyiz. Bugün Türk ve dünya futbol tarihinde önemli
bir yere sahip Trabzonspor'un temelini oluşturan o günkü amatör spor
kulüplerinin gençlerin aynı zamanda fikri açıdan da gelişmesine büyük
önem verdikleri bir gerçektir.
 Bütün
bu tarihi ve kültürel zenginliklerimizin yanısıra insanımızın yaratıcı
müteşebbis, hoşgörü sahibi kimliği ile ortaya çıkan ve "Temel"
tiplemesi ile ünü sınırlarımızın dışına çarpan mizahi yönümüzdeki ince
zeka parıltıları da kültürümüzün "Nükte"dan kısmının dışa vuran en
önemli özelliklerinden biridir. Üç beş cümlede koca bir hayatın
içinden süzülüp gelen tepkisel davranışların söze yansıyan kısmında
mizah vardır. Sosyal içerik vardır. Hoşgörü vardır. karamsarlık
yoktur. Çatışma yoktur, birlik vardır. Temel bir simgedir. Hoşgörünün,
hazırcevaplığın, çözümün, yaşarken doğan fıkraların baş aktörüdür
Temel. Fadimesi de yanındadır, Cemal arkadaşı da, Dursun Emicesi de...
Kaynak:Trabzon Turizm il mudurlugu web sitesi
Bu sitenin son güncelleştirilme tarihi
04/01/08
|