|
1930' larda bir Polonya kasabasi olan
Prochnik'in saygin bas hahami Samuel Shapira, kirlik
bolgede insani dinc tutan yuruyuslere cikmayi adet
edinmisti. Sicak, sevgi dolu ve merhametli kisiligiyle
taninan haham yururken karsilastigi yahudi olsun , olmasin
herkese selam vermeye dikkat ederdi.
Gunluk yuruyuslerinde surekli
karsilastigi insanlardan biri de, ciftligi kasabanin disinda
olan Bay Mueller adinda bir koyluydu. Haham Shapira,
tarlasinda haril haril calisan ciftcinin yanindan her sabah gecerdi.
Haham basiyla selam verir ve guclu
bir sesle " Gunaydin Bay Mueller, " derdi.
Haham sabah yuruyuslerine baslama karari alip da Bay Mueller'i ilk
kez bu sekilde selamladiginda, ciftci soguk bir bakisla
arkasini donmustu.
Bu koyde, Yahudiler ve Yahudi
olmayanlar arasindaki iliskiler iyi degildi; dostluklarsa cok
nadirdi. Fakat haham yilmadi. Gunlerce Bay Mueller'i icten bir
merhabayla selamladi. En sonunda ciftci hahamin ictenligine
inanmis, onun selamlarina sapkasini egip gulumseyerek cevap vermeye
baslamisti.
Bu olay yillarca surup gitti. Her sabah
haham Shapira," Gunaydin Bay Mueller! " diye
sesleniyor ve Bay Mueller sapkasini egip , " Gunaydin
Bay Haham ! " diyerek karsilik veriyordu, ta ki Naziler
gelene kadar.
Haham Shapira ve ailesi, koydeki diger tum
Yahudilerle birlikte toplama kampina goturulduler. Shapira surekli,
bir toplama kampindan digeri suruluyordu. En sonunda, onun son
duragi olacak olan Auschwitz'e getirildi.
Trende inip yere ayak bastiginda, secmelerin
yapildigi siraya girmesi emredildi. Siranin arkasinda beklerken,
uzakta kamp komutaninin sopasiylasagi solu isaret ettigini
gordu. Sola isaret olum anlamina geliyordu; sag ise
vakit kazandiriyor, hatta kurtulus anlamina geliyordu. Kalbi
hizla carpiyordu. Sira ilerledikce komutana daha da yaklasiyord
Sira ona gelmekteydi. Karar ne olacakti;
sag mi, sol mu? Keyfi karariyla onu alevlere atacak olan
secmeden sorumlu adamin yanina varmasina bir kisi kalmisti. Bu
nasil bir adamdi? Binlerce insani bir gunde kolayca olume
gonderebilen bu adam nasil biriydi? Korkmasina ragmen sira ona
geldiginde cesur bir sekilde komutanin yuzune bakti. O anda
ikisinin de bakislari birbirine kenetlendi. Haham Shapira komutana
dogru yaklasti ve yavasca
" Gunaydin Bay Mueller " dedi. Bay
Muellerİn soguk ve hicbir hissin okunmadigi gozleri bir an icin
segirdi. O da alcak sesle , " Gunaydin bay Haham! "
diye cevap verdi.
Daha sonra sopasiyla isaret edip, guc
bela fark edilen bir bas selamiyla bagird " Saga
" Yasama... Yorum Basit bir " merhaba " nin
hayat kurtarabilecegini kim dusunur? Bazi kucuk- ya da
bize gore basit ve kucuk olan davranislar buyuk sonuclar
dogurabilir. Haham, kurtulusunun tohumlarini, baskalarinin onemsiz
bir
koylu dedigi adama yillarca neseyle selam
vererek atmis oldu. Bir gun kaderini bu ciftcinin
belirleyecegini dusunebilir miydi?
Yitta Halberstam/ Judith Leventhal
kucuk mucizeler |