Amerika mucize "akil diyeti"yle çalkalaniyor.
04.05.2001 - Bilimadamlar yeni bir diyet gelistirdi. Ancak bu
 diyet bilinen diger diyet türleri gibi kilo verdirmeye yِnelik
degil.
Gelistirilen diyetle insanlarin akil sagligini, psikolojilerini
düzenlemek
amaçlaniyor.
Amerikanin ünlü Newsweek dergisi bu hafta yayimlanan "Akil Diyeti"
ile beyin için gerekli olan gidalar açiklandi. Amerikali bilim
adamlari,
akil hastaliklari ve ِzellikle depresyona karsi koruma saglayabilen
son
derece basit bir diyet hazirladilar.
Arastirmalar ve tesadüfler sonucu kesfedilen bu diyet, simdi medya
dünyasinin favorisi olan "kilo verme, form koruma, yaza hazirlanma"
diyetlerini bile sollayarak gündemin bir numarali konusu oldu.
Uygulamasi en kolay diyet.
Bilim adamlari zaten "Her sey kafada" baslar sloganiyla
"akilsagligimizi
koruyalim" diyetinin kilo sorunlarina da çِzüm olabilecegini
savunuyorlar.
Bilim adamlarinin "Psikiyatrik rejim" de dedigi akil diyeti beyne
''iyi gelen" gidalardan olusan bir diyet. Beyni güçlendiren, strese
karsi dirençli hale getiren, ilerde ortaya çikabilecek depresyon,
manik-depresyon,dogum sonrasi depresyon, intihar egilimi, bipolar
düzensizlik gibi rahatsizliklari ِnleyebilen bir diyet. ـstelik çok
kolay.
Diger bildigimiz
diyetlere hiç benzemiyor. Listedeki gidalardan, birini bir gün,
digerini bir
baska gün,gِnlünüzce tüketmeniz yeterli.
Iste mucize diyet!
Akil diyetinde iki ِnemli gida temel aliniyor. Biri balik; ِzellikle
somon baligi... Digeri de ceviz... Diyette yan gidalar da yer
aliyor:
Yumurta,ispanak, bugday ve balik yagi... Diyet her gün biraz ceviz
atistirmayi ِgütlüyor. Ya da bir gün ceviz, ikinci gün bir yumurta,
üçüncü
gün somonbaligi, ispanak.... Bu gidalarin hepsinin Omega-3 adi
verilen bir
madde içerdigini açiklayan uzmanlar, bu gidalarin beyin
fonksiyonlarini
düzenlemeye yaradigini belirtiyorlar.
Her sey "Hasta X"le basladi. Psikiyatri uzmani ve ünlü Harvard
ـniversitesi'nde ِgretim gِrevlisi Andrew Stoll meslek yasami
boyunca sayisiz manik-depresif gِrdügünü, ama hiç birinin "Hasta X"
adini
verdigi orta yasli bir adamdan daha kِtü durumda olmadigini anlatti.
"Hasta X" ilk manik krizini Roma'da tatil yaparken yasamis. Asiri
hareketli,
bagirip çagiran "Hasta X"? bir hastanenin psikiyatri bِlümüne
yatirilmis.
Oradanda kaçmis, yeniden tutuklanmis ve sonunda Italyan polisi onu
bir uçaga
bindiripm ABD'ye gِndermis. Boston'daki doktor Stoll'a basvuran
"Hasta X",
iste bu "akil sagligi diyeti"nin ortaya çikarilmasinda ِnemli bir
rol
oynadi.Balikli deneme zaferle sonuçlandi.
Doktor Stoll, "Hasta X"e bilinen tüm klasik tedavi yِntemlerini
uyguladigini, en güvenilen "lityum tedavisi"nin bile bir ise
yaramadigini
>anlatti.
Hastanin bu güçlü ilaç tedavisinin yan etkilerini kaldiramadigini
belirten
Stoll pek alisik olmayan bir yِnteme basvurmak zorunda kaldigini
açikladi:
"Akil diyeti"... Dr. Stoll, hastasina "Lityum almaya devam et ama
her gün
>somon baligi da ye" dedi. Hasta tavsiyeye uydu. Bir ay bile geçmeden
tedavi,
doktoru bile sasirtacak kadar basarili oldu. Bunun üzerine daha
pek çok deneme yapildi. Dr. Stoll oturup bir de kitap yazdi.
"Omega-3 baglantisi" adli kitapta balik yagindaki Omega-3 diye
adlandirilan
yag asitlerinin bazi psikiatrik hastaliklara karsi nasil etki
ettikleri
anlatiliyor."Beyin, yüzde 60 yagdan olusan bir organ ve dogru düzgün
çalismasi için omaga-3 yag asitlerine ihtiyaci var. Oysa son
yillarda"form
korumak? ugurna insanlar baligin bile yagsiz olaninin seçti. Ve
müthis
sonuç: Insanlar vücut güzelligi için, aslinda hiç bilmeden beyin
sagligini
riske attilar" diyor Dr. Stoll kitabinda...
Bu sonuca diger bilim- adamlari da katiliyor. Dahasi bazilari
zayiflamak
için yapilan diyetlerin beyni riske attigi gibi, kalp sagligi için
de
sorun yaratiyor. Istatistikler ise bunu açikca gِsteriyor. Balik
tüketimi
ile baglantisi Amerika"da yapilan bir ulusal arastirmaya gِre> balik
tüketimi düstükçe, depresyon, intihar egilimi, kalp krizi vakalari
artiyor.
Arastirmayi yِneten Ulusal Saglik Enstitüsü'nden Doktor Joseph
Hibbeln
"Artik bu hastaliklarin neden artis gِsterdigini biliyoruz" dedi.
Omega-3'ün
ِnemi
Omega-3 dedikleri madde, herkes için ِnemli. Ama anne adaylari ve
yeni
dogmus bebekler için daha da ِnemli. Ceninler genellikle beyin
 gelistirmek için anneden bol bol Omega-3 çekerler. Eger anne
adayi zaten
yetersiz
 Omega-3 aliyorsa, dogum sonrasi depresyona girmesi kaçinilmaz
oluyor.
Embriyo bu maddeye ِzellikle 3. aydan sonra ihtiyaç duyuyor.
Dogumdan sonra ise anne sütünden temin eder. Diger süt tozlari ise
bu
maddeden
çok az içerir. Doktor Hibbeln "Artik hiç kimsenin Omega-3
asitlerinin
beyin hücrelerinin olusumunda ve bakiminda ِnemli bir rol oynadigini
inkar etmiyor. Ama ayni madde akil hastaliklarinin tedavisinde ise
yarar mi"
Iste simdi sorulan soru bu. Elde ettigimiz ilk bulgular son derece
cesaret
verici.
ضzellikle depresyon konusunda" diyor. Haftada iki kez balik yiyin!
Amerikan Kalp Birligi, bu yeni arastirmalarin
sonuçlari dogrultusunda, her yetiskinin haftada en az iki kez
balik yemesini tavsiye etti. Birligin "Diyet Rehberi"nde de buna
genis yer
verildi.
ـstelik tavsiye edilen baliklar, basta somon olmak üzere, tümü
oldukça
yagli diye bilinen türden.
Bir tek uyari ile: Hamile kadinlar yüksek miktarda civa içerebilen
"kِpekbaligi eti ve kiliç baligi" yememeli.
Kalbi ve beyni koruma yِntemleri Doktor Stoll'in tavsiyesi ise
genel akil sagliginizi korumak ve ileride çikabilecek sorunlara
karsi
erkenden ِnlem almis olmaniz için günde bir iki gram Omega-3
yeterli.
Melankolikseniz, ya da hafif depresyona girdiyseniz bile 4-5 gram
gerekli"
diyor. 15 gram cevizde 1.02 gram Omega-3 bulunuyor. Bir kupa cinsi
bardaga sigacak kadar ispanak ise 0.5 gram içeriyor. Bir kِy
yumurtasinda
0.17 gram.
Atlantik somon baliginin 6'da birinde 2.35 gram....
Hepsini bir günde tüketmeye gerek yok. Bunlarin kanitlanmis bir
faydasi daha var. Kalbinizi de, beyninize de formda tutuyor. Bu
ikisi
formdaysa, kilo sorununuz da yok demektir... Kriz yasayan ülkelerde
tavsiye
edilir.
 Omega-3 zengini gidalar
Ispanak .5 gram (bir kupa dolusu)
Somon Baligi 2.35 gram (baligin 6'da birinde bulunuyor)
 Balik yagi kapsülü 0.7 gram (1 kapsül)
  Ceviz 1.02 gram (15 gramda)
 Bugday 0.6 gram (3/4 kupada)
 Kِy yumurtasi 0.17 gram